การส่องกล้องทางเดินปัสสาวะ (Cystoscopy)

11 ตุลาคม 2566

นายแพทย์ วิชชากร สังวาล​ประกายแสง

                 ลงทะเบียนรับสิทธิ์ ปรึกษาแพทย์ มูลค่า 1,000 บาท (โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย)
ตั้งแต่วันนี้ - 31 มีนาคม 2567




                 ไม่ว่าจะเป็นหญิง หรือ ชาย อาการความผิดปกติของการปัสสาวะก็ไม่เคยเลือกเพศ  ผมเชื่อว่าหากคุณมีอาการที่เกี่ยวข้องกับทางเดินปัสสาวะแม้เพียงเล็กน้อย เช่น ปัสสาวะบ่อย รู้สึกปัสสาวะเจ็บ แสบ ขัด ไม่สุขสบายเหมือนเคย  และยิ่งหากเคยตรวจสุขภาพแล้วเจอเม็ดเลือดแดงปนมาในปัสสาวะ  หรือมีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ ๆ หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับอาการเหล่านี้ ห้ามประมาท เพราะอาจมีบางอย่างที่ผิดปกติแอบซ่อนอยู่ครับ

                 ผมในฐานะของหมอศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะ บอกเลยว่า เรื่องแบบนี้ถ้าไม่เจอกับตัวคงอธิบายให้เข้าใจถึงความรู้สึกได้ยาก เอาแบบนี้ครับผมอยากให้ทุกคนลองหลับตาแล้วนึกภาพตามผมนะครับ ให้คุณคิดถึงตอนกลางดึกที่คุณกำลังหลับสบาย แต่ดันต้องตื่นด้วยอาการปวดปัสสาวะบ่อยครั้ง (ทำให้พักผ่อนได้ไม่เต็มที่) เมื่อไปเข้าห้องน้ำแล้วปรากฎว่าการปัสสาวะไม่ราบรื่นเท่าที่ควร เพราะมีอาการเจ็บ แสบ ขัด ขณะปัสสาวะ หรือรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด พูดได้คำเดียวครับว่า “ไม่เจ็บอย่างฉันใครจะเข้าใจ” ดังนั้นเพื่อหาสาเหตุของอาการดังกล่าว และเพื่อตรวจคัดกรองโรคอื่นๆ ในระบบทางเดินปัสสาวะ วิธีการส่องกล้องทางเดินปัสสาวะจึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่หมอแนะนำครับ

การส่องกล้องทางเดินปัสสาวะ มีประโยชน์อย่างไร ? มีวิธีรักษาแบบอื่นไหม ?

                การส่องกล้องเข้าไปดูในทางเดินปัสสาวะ จะเห็นรายละเอียดบางอย่างได้ชัดเจน โดยเฉพาะรอยโรคเล็ก ๆ ที่อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของโรคร้ายแรงบางชนิด การตรวจด้วยภาพรังสี , อุลตราซาวด์ , CT scan มักจะไม่เพียงพอในบางสถานการณ์ เนื่องจากอาจไม่เห็นรอยโรคเล็กๆ ระยะเริ่มแรกครับ จึงควรใช้การส่องกล้องประเมินร่วมกัน
                นอกจากนี้ การส่องกล้องยังสามารถจัดการกับรอยโรคบางอย่าง หรือเก็บสิ่งส่งตรวจไปพร้อมกันได้ ถือได้ว่ามีประโยชน์เรื่องการวินิจฉัยและรักษาไปในครั้งเดียวครับ

เจ็บไหม ? น่ากลัวหรือเปล่า ?

                ปัจจุบันกล้องที่ใช้ส่องนั้นมีขนาดเพียงแค่ประมาณ 5 มม. สายมีความนิ่ม โค้งงอได้ ขณะส่องผู้ป่วยจะรู้ตัวตลอด โดยหมอจะใส่เจลยาชาเข้าไปในท่อปัสสาวะทำให้ไม่รู้สึกเจ็บขณะส่อง ระยะเวลาการตรวจไม่เกิน 5-10 นาที ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดครับ

ประโยชน์ของการส่องกล้องทางเดินปัสสาวะ
  • ช่วยระบุสาเหตุของอาการทางระบบปัสสาวะ เช่น 
    • ปัสสาวะมีเลือดปน 
    • มีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะบ่อย
    • กลั้นปัสสาวะไม่ได้
    • ปัสสาวะไม่ออก ไม่พุ่ง หรือออกกระปริดกระปรอย
    • ปัสสาวะแสบขัด
    • ปัสสาวะบ่อย
    • ปัสสาวะไม่สุด
  • ใช้หาสาเหตุของการพบเซลล์ผิดปกติที่พบในการตรวจปัสสาวะ
  • ใช้เพื่อช่วยตรวจหา หรือติดตามโรคระบบทางเดินปัสสาวะที่เป็นอยู่ หรือสงสัยว่าจะเป็น เช่น ท่อปัสสาวะตีบหรืออุดตันเนื้องอกหรือมะเร็งในทางเดินปัสสาวะ  นิ่วในท่อไตหรือกระเพาะปัสสาวะ และต่อมลูกหมากโต เป็นต้น

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
 
เพิ่มเพื่อน

บทความโดย

อ่านข้อมูลเพิ่มเติม
นพ. วิชชากร สังวาล​ประกายแสง
ความชำนาญ : ระบบทางเดินปัสสาวะ และระบบสืบพันธ์ุเพศชาย