การทำงานของถุงน้ำดี และสาเหตุของการเกิดนิ่วใน

22 มกราคม 2567

นายแพทย์ ศาสตรา ทัพศาสตร์

          อ้อมสูดลมหายใจเข้าลึก ขณะที่นั่งรอพบศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ใบเฟิร์นเพื่อนสนิทคอยให้กำลังใจอยู่ข้างๆ ใบหน้าของอ้อมซีดเล็กน้อย แสดงความกังวลอย่างเห็นได้ชัด

          ประตูห้องตรวจเปิดออก ศัลยแพทย์เปิดประตูยิ้มทักทาย เขาเป็นผู้ชายวัยกลางคนร่างเล็ก ผิวขาว เชิญให้ทั้งสองคนเข้าไปนั่งคุยกันภายในห้องพร้อมกับพยาบาลท่านหนึ่ง ตลอดเวลาการพูดคุย อ้อมตั้งใจฟังคำอธิบายของแพทย์อย่างละเอียด

          การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง: เทคโนโลยีที่พัฒนามาหลายสิบปีแล้ว คุณหมอเริ่มต้นด้วยการวาดภาพประกอบบนกระดาษ บอกเล่าถึงการทำงานของถุงน้ำดี หน้าที่ของมันในระบบย่อยอาหาร และสาเหตุของการเกิดนิ่วในถุงน้ำดี จากนั้นจึงอธิบายถึงวิธีการผ่าตัดแบบส่องกล้อง

          "การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง (Laparoscopic cholecystectomy)" แพทย์ชี้ไปที่ภาพประกอบ "เป็นเทคโนโลยีการผ่าตัดโดยใช้กล้องขนาดเล็ก ความละเอียดสูง แทรกผ่านแผลเล็ก ๆ บริเวณหน้าท้อง เพื่อเข้าไปตัดเอาถุงน้ำดีที่เป็นนิ่วออกไปพร้อมกัน"

          "ข้อดีของวิธีนี้มีมากมาย" ศัลยแพทย์กล่าวต่อ "แผลมีขนาดเล็กเพียงประมาณครึ่งนิ้ว ลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและเสียเลือด ช่วยให้ผู้ป่วยเจ็บน้อยกว่า และพักฟื้นได้เร็วกว่าการผ่าตัดแบบเปิด นอกจากนี้ การใช้กล้องยังช่วยให้แพทย์มองเห็นอวัยวะภายในได้อย่างชัดเจนเพื่อการตรวจดูอวัยวะอื่นอีกด้วย โดยรวมทำให้การผ่าตัดมีความแม่นยำ ปลอดภัย และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยลง"

          ขณะที่แพทย์อธิบายอย่างละเอียด อ้อมรู้สึกว่าความกังวลค่อยๆ บรรเทาลง ความรู้ความเข้าใจที่เพิ่มขึ้น “คนเรามักจะกลัวสิ่งที่เราไม่เข้าใจ” เธอคิด

          "หลังผ่าตัด ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะพักฟื้นที่โรงพยาบาลเพียง 1-2 วันเท่านั้น" แพทย์ยิ้มให้กำลังใจ "คุณจะได้รับยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการ และมีแผนการดูแลหลังผ่าตัดอย่างละเอียด คุณสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เหมือนกับไม่เคยเป็นโรคนี้ภายใน 1-2 สัปดาห์"

          ใบเฟิร์นที่นั่งฟังอยู่ด้วยตลอด เอ่ยถามขึ้น “แล้วระยะยาวล่ะคะหมอ มีผลอะไรบ้างมั้ย เช่น กินเท่าไหร่ก็ไม่อ้วน 555”

          อ้อมหันไปมองแรง
    ศัลยแพทย์ตอบพร้อมกับรอยยิ้ม "การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้องเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยสูงมาก ผลข้างเคียงระยะยาวแทบไม่มี ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติ โดยไม่มีปัญหาเรื่องการย่อยอาหาร อย่างไรก็ตาม ภาวะแทรกซ้อนอื่นอาจมีได้เช่นเดียวกับการผ่าตัดช่องท้องอื่น เพียงแต่โอกาสเกิดนั้นต่ำมาก และแม้จะเกิดขึ้นก็มีทางแก้ไขได้ครับ”

          “มีอะไรอยากสอบถามหมอเพิ่มเติมมั้ยครับ” ศัลยแพทย์กล่าวปิดท้าย

          “ขอนามบัตรของคุณหมอได้มั้ยคะ” ใบเฟิร์นถามขึ้นทันที

          “ฉันกำลังจะถามเรื่องการเตรียมตัวก่อนผ่าตัดนะ” อ้อมตอบ

 

บทความโดย

อ่านข้อมูลเพิ่มเติม
นพ. ศาสตรา ทัพศาสตร์
ความชำนาญ : แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาศัลยศาสตร์ทั่วไป